Koçlarımızdan Pınar A. Başaran, bu yazısında “iyi görünen” kariyerlerin neden bazen artık bize uymadığını, profesyonellerin hangi içsel sinyallerle yön değiştirdiğini ve kariyer dönüşümünün ardındaki gerçek motivasyonları kendi deneyimleri ve yıllara dayanan gözlemleriyle ele alıyor. Başarı, anlam ve içsel uyum arasındaki dengeyi yeniden düşünmeye davet eden bu makale; kariyer yolculuğunu sorgulayan herkes için güçlü sorular ve ilham verici bir bakış açısı sunuyor.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Profesyoneller Neden Kendilerini Yeniden İnşa Eder?
Bu yazıda başarılı insanların neden “iyi kariyerlerden” vazgeçtiklerini ve aslında ne aradıklarını biraz kendi hikâyemden yola çıkarak ve biraz da son yirmi yılda şahit olduklarımı anlatarak paylaşacağım.
Pratikte bunu yapan herkesin farklı bir hikayesi ve farklı bir sebebi olabilir elbette. Teorik açıdan bakıldığında ise, kariyer yolunu değiştirme kararı çoğu zaman tek bir dış olaydan değil, daha derin ve tekrar eden bazı içsel örüntülerden (patterns) kaynaklanır ve başlıca şu sebeplere dayanır:
1. Bazı insanlar, seçtikleri alandan mezun olduktan ya da o alanda birkaç yıl çalıştıktan sonra en başta doğru seçimi yapmadıklarını fark ederler. Bu farkındalık genellikle kişi kendi içinde çatışma yaşamaya ya da kendisiyle veya başkalarıyla tekrar eden gerginlikler hissetmeye başladığında ortaya çıkar.
2. Bazıları için ise bir noktada mesleğin sorumluluklarını, temposunu ya da iş yükünü artık sürdüremeyecek hale gelmek söz konusudur. Tükenmişlik ve kronik stres yaşam kalitesini düşürmeye başlar. Zamanla yıkıcı düşünce kalıpları devreye girer ve kişi kapasitesini, yeteneklerini ve tutkularını başka nasıl kullanabileceğini sorgulamaya başlar.
3. Bazıları için değişim daha sessiz bir fark edişle başlar: Kendilerinin yeni bir versiyonuna evrildiklerini hissederler. Hâlâ çalışacak güçleri ve anlamlı bir katkı sunma istekleri vardır; ancak bunu artık başka bir şekilde yapmaları gerektiğini sezerler.
4. Bu seçenek özellikle çok yönlü bireyler ve “hayat tek bir işle geçirilemeyecek kadar uzun” diye düşünen genç kuşak için geçerlidir. Bu kişiler farklı ilgi alanlarının ve potansiyellerinin farkındadırlar ve şöyle düşünürler: Neden daha tatmin edici ya da daha maceralı bir şey denemeyeyim? Bunlar çoğu zaman yeni alanlara geçen ya da girişimciliği deneyimleyen kişilerdir.
On altı yıl boyunca avukatlık yaptım ve tüm aklımı ve kalbimi koyarak çalıştım.
Yaptığım işi gerçekten seviyordum. İnsanlara faydalı olmak, onlara yardımcı olmak, sorun çözmek, hukuki ve stratejik konuları analiz etmek ve yaratıcı çözümler üretmek beni motive ediyordu.
Benzer değerleri paylaşan profesyonellerle bir arada olmayı da çok seviyordum. Beyin fırtınası yapmayı, stratejik düşünmeyi ve hem müvekkillerimiz için hem de ekip olarak kendi gelişimimiz için en iyi sonuçları elde etmek adına birlikte çalışmayı seviyordum.
Sonra yavaş yavaş farklı bazı duygular yaşamaya başladım.
Bazı günler — ya da bazı anlar— teknik olarak hiçbir şey “kötü” ya da “yanlış” değilken, içimde derin bir uyumsuzluk hissediyordum. İşte o zaman, 2007 yılında profesyonel bir koçla çalışmaya karar verdim. Bu, içsel bir yolculuğun başlangıcı oldu: İç seslerimle yüzleşmeye, farkındalığımı artırmaya ve hayatıma daha yukardan ve farklı bir perspektiften bakmaya başladım.
Zamanla bazı şeylerin beni içten içe sessizce tükettiğini fark ettim:
• Sürekli zaman baskısı altında çalışmak
• Kızımla istediğim kadar vakit geçirememek
• Sağlığımı ve iyi oluş halimi önceliklendirememek
• Ve iş–yaşam dengesinin giderek bozulması
bunlardan bir kaç tanesiydi. Kendi hayatımın kontrolünü artık elimde tutamadığımı hissetmeye başlamıştım. Bu zor bir dönemdi. Korkularımla yüzleşmek, kendime karşı radikal biçimde dürüst olmak ve içimdeki sabotajcı seslerle karşılaşmak hiç keyifli değildi — son derece zorlayıcıydı. Ama ben her zaman zorlukları seven bir insan oldum. Ve daha ileri gitmekten korkmadım.
Kendime başka bir yola adım atma izni verdim —daha canlı hissedebileceğim ve yine avukatlık yaparken olduğu gibi insanlara faydalı olmaya devam edebileceğim bir yol.
O an ilk kez, kariyerimin ‘artık evrildiğim ve dönüşmekte olduğum kişiye’ uymadığını fark ettim. Benim deneyimimde kariyer değişimi bir şeyden kaçmakla ilgili değildi. Daha çok, kendimin daha sahici bir versiyonuna doğru yürümekle ilgiliydi.
Bunu paylaşıyorum çünkü yolum benzersiz olduğu için değil, sandığımızdan çok daha yaygın olduğu için. Birçok akıllı ve yetkin profesyonel, dışarıdan görünen başarılarıyla iç dünyalarında yaşadıkları gerçeklik artık örtüşmediğinde bu noktaya geliyor.
Yıllar içinde çok sayıda son derece yetkin profesyonelle tanıştım. Bunların da bir kısmının şu soruyu soruyordu ve kafaları karışıktı: “Bu kadar emek vererek inşa ettiğim bir kariyerde neden mutsuzum?”
Bir düşünün. Yetkinsiniz. Başarılısınız. Saygı görüyorsunuz. Yapmanız gereken her şeyi yaptınız. Ve yine de içinizde sessiz bir soru yükselmeye başlıyor: Gerçekten yaşamaya devam etmek istediğim hayat bu mu?
Unutmayın: İnsanların çoğu kariyerlerini başarısız oldukları için değiştirmez. Evrildikleri için değiştirirler.
Kariyer değişimi tek bir dramatik karar değildir. Çoğu zaman uzun, sessiz bir içsel konuşmanın görünür sonucudur. Kim olduğunuz ile kim olmakta olduğunuz arasındaki bir konuşma.
Eğer kariyeriniz artık size uymuyorsa, bu geçmişte yanlış bir seçim yaptığınız anlamına gelmez. O seçimi yapan versiyonunuzun evrilmiş olduğu anlamına gelebilir.
Durumunuzu hemen “düzeltmeye” ya da ondan kaçmaya çalışmadan önce, bu rahatsızlığın size ne anlatmaya çalıştığını daha dikkatle dinlemek faydalı olabilir.
Bazen netlik yeni bir şey yapmaktan gelmez. Kendinizi daha derinlemesine anlamaktan gelir. Ve oradan, daha dürüst ve daha uyumlu seçimler mümkün olur.
Bazen en önemli kariyer hamlesi yeni bir rol değildir — kendinizle daha net bir ilişki kurmaktır.
Eğer kariyerinizin artık eskisi gibi sizinle uyum içinde olmadığını hissediyorsanız, birkaç başlangıç sorusuyla durup düşünmek faydalı olabilir.
Bu sorulara mükemmel ya da hızlı cevaplar vermeniz gerekmez. Ama kendinize dürüst davrandığınızda size farkettirdikleri paha biçilmez değerdedir.
1) Şu anki işimin hangi kısmı, olmakta olduğum kişiyle en çok çatışan veya uyumsuz olan tarafları gibi duruyor? Genel olarak sevmediklerim değil — özellikle şu anki halime ve hayatımın bu dönemime artık ait olmayan ne var?
2) Bugün işimde en canlı, en ilgili ya da en anlamlı hissettiğim anlar hangileri?
Bu anlar, büyümenizin sizi hangi yöne çağırdığına dair sessiz ipuçları taşır.
3) Eğer şu anda hiçbir şeyin hemen değişmesi gerekmese, kariyerimle ilgili kendime neyi itiraf ederdim?
Bazen netlik eylemle değil, dürüstlükle başlar.
Eğer kendinizi kariyer yönünüzü sorguladığınız bir dönemin içinde buluyorsanız, bunu tek başınıza yapmak zorunda değilsiniz. Birlikte çalıştığım birçok profesyonel koçluğa, yarın işlerinden istifa etmek istedikleri için değil; netlik, dürüstlük ve içlerindeki huzursuzluğun aslında neyle ilgili olduğunu daha derinlemesine anlamak istedikleri için geliyor.
Her insanın hayatına yeniden başlama seçeneği her zaman vardır.
Sevgi ve Saygıyla,
Pınar A. Basaran , Profesyönel Koç, ACC
The Coaching Company